โดย ทีมทันตแพทย์ หมอฟันคู่ใจ · คลินิกทันตกรรม 6 สาขา ชลบุรี–ระยอง–สมุทรปราการ · เผยแพร่เมื่อ November 3, 2026

ลูกเพิ่งมีฟันขึ้นซี่แรก ต้องเริ่มแปรงฟันเลยไหมหรือรอให้โตกว่านี้?

เด็กเริ่มแปรงฟันตอนไหน ควรเริ่มดูแลตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้น และจริง ๆ แล้วการดูแลช่องปากเริ่มได้ก่อนฟันขึ้นด้วยซ้ำ ด้วยการใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเช็ดเหงือกเบา ๆ เหตุผลคือฟันน้ำนมผุได้ตั้งแต่ซี่แรกที่ขึ้นมา โดยเฉพาะในเด็กที่ดูดนมขวดก่อนนอนหรือจิบน้ำหวานบ่อย อีกประเด็นที่ผู้ปกครองมักประเมินต่ำไปคือเด็กเล็กยังควบคุมมือได้ไม่ดีพอที่จะแปรงเองให้สะอาด จึงต้องมีผู้ใหญ่ช่วยแปรงหรือแปรงซ้ำให้อีกรอบ

ดูแลช่องปากลูกตามวัย

สิ่งที่ควรทำเปลี่ยนไปตามพัฒนาการของเด็ก:

• ก่อนฟันขึ้น — เช็ดเหงือกด้วยผ้าสะอาดชุบน้ำ
• ฟันซี่แรกขึ้น — เริ่มแปรงด้วยแปรงขนนุ่มสำหรับเด็ก
• วัยเตาะแตะ — ผู้ปกครองแปรงให้เป็นหลัก
• วัยอนุบาล — ให้ลูกลองแปรงเองแล้วผู้ใหญ่แปรงซ้ำ
• วัยประถม — ลูกแปรงเองได้มากขึ้นแต่ยังต้องตรวจ
• เมื่อฟันเริ่มชิดกัน — เริ่มใช้ไหมขัดฟันตามคำแนะนำ

ใครควรแปรงและตรวจซ้ำ

ตารางแนวทางทั่วไป ซึ่งขึ้นอยู่กับพัฒนาการของเด็กแต่ละคน:

ช่วงวัย	ใครแปรง	สิ่งที่ผู้ปกครองทำ
ก่อนฟันขึ้น	ผู้ปกครอง	เช็ดเหงือกหลังนม
ฟันเริ่มขึ้น–เตาะแตะ	ผู้ปกครอง	แปรงให้ทั้งหมด
วัยอนุบาล	เด็กลองเอง	แปรงซ้ำให้ทุกครั้ง
วัยประถมต้น	เด็กเป็นหลัก	ตรวจความสะอาดหลังแปรง
โตขึ้น	เด็กเอง	เตือนและพาไปตรวจตามรอบ

ยาสีฟันใช้ปริมาณเท่าไหร่

ปริมาณยาสีฟันที่เหมาะสมต่างกันตามวัยของเด็ก และความเข้มข้นของฟลูออไรด์ก็ต่างจากของผู้ใหญ่ จึงควรปรึกษาทันตแพทย์เรื่องชนิดและปริมาณที่เหมาะกับลูกของคุณ อ่านเพิ่มที่ ยาสีฟันเด็กกลืนได้ไหม

นมขวดก่อนนอนเสี่ยงมาก

การให้เด็กหลับคาขวดนมหรือดูดนมก่อนนอนโดยไม่ทำความสะอาดเป็นสาเหตุสำคัญของฟันผุในเด็กเล็ก เพราะน้ำตาลในนมค้างอยู่บนผิวฟันทั้งคืนในช่วงที่น้ำลายลดลง หากจำเป็นต้องให้ ควรเช็ดหรือแปรงฟันให้หลังจากนั้น

ทำให้เป็นกิจวัตรไม่ใช่การต่อสู้

เด็กหลายคนต่อต้านการแปรงฟันในช่วงแรก การทำให้เป็นกิจวัตรประจำวันที่คาดเดาได้ ใช้น้ำเสียงปกติ และให้กำลังใจเมื่อทำได้ จะได้ผลดีกว่าการดุหรือบังคับ อ่านเพิ่มที่ ลูกกลัวหมอฟันทำยังไง

วิธีช่วยลูกแปรงฟันตามวัย

ทำตามลำดับนี้:

1. เริ่มเช็ดเหงือกตั้งแต่ก่อนฟันขึ้น — ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเช็ดเบา ๆ
2. เริ่มแปรงเมื่อฟันซี่แรกขึ้น — ใช้แปรงขนนุ่มสำหรับเด็กโดยเฉพาะ
3. ใช้ยาสีฟันในปริมาณที่ทันตแพทย์แนะนำ — ปริมาณที่เหมาะสมต่างกันตามวัย
4. ช่วยแปรงให้ลูกจนกว่าจะทำเองได้ดี — เด็กเล็กยังควบคุมมือได้ไม่ดีพอ
5. ตรวจความสะอาดหลังลูกแปรงเองทุกครั้ง — แปรงซ้ำในจุดที่ลูกมักข้าม

ปรึกษากับหมอฟันคู่ใจ

หมอฟันคู่ใจมี 6 สาขาในชลบุรี ระยอง และสมุทรปราการ ทีมทันตแพทย์ยินดีสอนผู้ปกครองว่าควรช่วยลูกแปรงยังไงในแต่ละวัย และชี้ให้เห็นจุดที่เด็กมักแปรงไม่ถึง พาน้องมาตรวจตั้งแต่ฟันน้ำนมเริ่มขึ้นได้เลย ติดต่อนัดหมายทำฟัน

สรุป

สรุปคือ ควรเริ่มดูแลช่องปากลูกตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้น และเช็ดเหงือกได้ตั้งแต่ก่อนฟันขึ้น สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือผู้ปกครองต้องช่วยแปรงหรือแปรงซ้ำให้จนกว่าเด็กจะควบคุมมือได้ดีพอ เพราะเด็กที่แปรงเองตั้งแต่เล็กมักแปรงไม่ทั่วถึงโดยที่ผู้ปกครองไม่รู้

จาก หมอฟันคู่ใจ

ไม่แน่ใจว่าช่วยลูกแปรงฟันถูกวิธีไหม พาน้องมาตรวจแล้วถามเราได้เลย เราจะสอนเทคนิคที่เหมาะกับวัยของลูกให้

เกี่ยวกับ หมอฟันคู่ใจ

หมอฟันคู่ใจ คือคลินิกทันตกรรม 6 สาขาในชลบุรี ระยอง และสมุทรปราการ ดูแลทุกเรื่องฟัน ตั้งแต่จัดฟัน จัดฟันใส ย้ายเคสจัดฟัน รีเทนเนอร์ ไปจนถึงงานทันตกรรมทั่วไปและทำฟันด้วยสิทธิประกันสังคม โดยทีมทันตแพทย์ที่ใส่ใจ ติดตามเราได้ที่ Facebook, Instagram และ TikTok

📍 6 สาขา: ตลาดสนามบิน · แหลมฉบัง · ตลาดสะพานสี่ · ไปรษณีย์ · บ่อวิน · ซอยมังกร
📞 นัดหมาย/สอบถาม: ตลาดสนามบิน 087-797-7227 · แหลมฉบัง 064-985-3565 · ตลาดสะพานสี่ 098-987-7255 · ไปรษณีย์ 094-495-9549 · บ่อวิน 092-768-0770 · ซอยมังกร 082-219-7466

🦷 บริการจัดฟัน · 📋 นัดหมายทำฟัน